Powiat oświęcimski

Położenie i ludność

Powiat oświęcimski leży na zachodnim krańcu województwa małopolskiego, granicząc z powiatami: chrzanowskim, wadowickim (obydwa w województwie małopolskim) oraz bielskim ziemskim, pszczyńskim, bieruńsko-lędzińskim oraz jaworznickim (województwo śląskie). Powiat oświęcimski zajmuje powierzchnię 406 km2, co stanowi niecałe 3% powierzchni Małopolski.  Wśród powiatów ziemskich jest drugim, zaraz po chrzanowskim, najmniejszym powiatem województwa.

Liczba ludności powiatu oświęcimskiego w 2010 roku wynosiła ok. 153,6 tys. mieszkańców. Stopa bezrobocia w maju br. dla tego powiatu wyniosła 11,8 proc.  

W skład powiatu wchodzi 9 gmin:

1 gmina miejska: Oświęcim;

4 gminy miejsko-wiejskie: Brzeszcze, Chełmek, Kęty, Zator;

4 gminy wiejskie: Osiek, Oświęcim, Polanka Wielka, Przeciszów.

Komunikacja

Pod względem sieci drogowej powiat oświęcimski wypada korzystnie na tle województwa małopolskiego. Na 100 km2 przypada 61,8 km dróg publicznych o nawierzchni twardej. Tym samym powiat ten zajmuje 6 miejsce w Małopolsce.  Powiat oświęcimski jest położony w trójkącie między trzema dużymi miastami: Krakowem, Katowicami i Bielsko-Białą, co jest czynnikiem korzystnym pod względem komunikacyjnym. Bliskość autostrad, lotnisk i centrów logistycznych zapewnia szybką i sprawną komunikację.

W powiecie oświęcimskim znajdują się drogi krajowe nr 28 (Zator-Wadowice), nr 44 (Tychy-Kraków) i nr 52 (Bielsko-Biała-Głogoczów).Najgęstsza sieć dróg występuje na obszarach miejskich Oświęcimia. W najbliższej okolicy znajdują się również realizowane i planowane do realizacji autostrady A4 (płatny odcinek Mysłowice – Balice) i A1.

Oświęcim jest ważnym węzłem kolejowym z dostępem do połączeń inter-city i euro-city. Ma stosunkowo dobre powiązania krajowe, a także międzynarodowe z Wiedniem, Pragą i Bratysławą.

Atutem powiatu jest bliskość portów lotniczych. W stosunkowo niewielkiej odległości od stolicy powiatu, Oświęcimia, znajdują się dwa największe lotniska w Polsce południowej:

Kraków – Balice – około 55 km

Katowice – Pyrzowice – około 70 km

Turystyka

Ze względu na specyficzną historię Oświęcim jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Polsce. Na jego terenie leży były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau. Funkcjonujące od 2000 roku Centrum Żydowskie w Oświęcimiu kultywuje pamięć o żydowskich mieszkańcach miasta, jak również edukuje z uwzględnieniem szczególnej problematyki Holokaustu. Powiat oświęcimski jest jednak bogaty również w inne walory turystyczne i historyczne takie jak: zamek w Oświęcimiu, zabytkowe kościoły, zespoły pałacowe, renesansowe dwory i kościoły będące świadectwem istniejącego tu przed wiekami księstwa zatorsko-oświęcimskiego. Na terenie powiatu znajduje się rozbudowany system ścieżek pieszych i rowerowych zlokalizowanych wzdłuż królowej polskich rzek Wisły i jej dopływów – Soły, Skawy, Przemszy.

Przeciętne wynagrodzenie w powiecie oświęcimskim w roku 2009 wyniosło 2 850,30 zł (średnia dla województwa małopolskiego wynosi 3 057,71 zł). Powiat oświęcimski cechuje się ujemnym saldem migracji na 1000 mieszkańców (-0,04).

Jeśli chodzi o strukturę zatrudnienia w tym powiecie, to w roku 2008 w usługach i przemyśle było zatrudnionych po 44 % spośród ogółu pracujących; w rolnictwie zatrudnienie znalazło jedynie 11 proc. mieszkańców powiatu oświęcimskiego.

Wskaźnik przedsiębiorczości w powiecie oświęcimskim na 1000 mieszkańców w roku 2010 wyniósł 91. Pod względem tego wskaźnika zajął 9 miejsce w rankingu powiatów. Zgodnie z bazą REGON (stan na 31 XII 2010) w powiecie działa 13 950 przedsiębiorstw.

Główne gałęzie przemysłu, rozwijające się na tym terenie, to przede wszystkim przemysł chemiczny w Oświęcimiu, metalowy w Kętach, lekki w Chełmku, wydobywczy w Brzeszczach. Do największych przedsiębiorstw, mających swą siedzibę w powiecie, należą: Synthos S.A. (producent kauczuków syntetycznych i polistyrenów), Grupa Kęty S.A. (branża aluminiowa), Kopalnia Węgla Kamiennego "Brzeszcze” (branża wydobywcza), PRAXAIR Polska Sp. z o.o. (wytwórnia ciekłego tlenu i azotu), POLINOVA Sp. z o.o. (producent materiałów budowlanych i hydroizolacyjnych), AUSTROTHERM Sp. z o. o. (producent styropianu). Warto dodać, że przedsiębiorstwa z sektora obuwniczego zlokalizowane na terenie Chełmka korzystające z wieloletnich tradycji firmy Baty (założonej w 1929 roku) stanowią o sile tej gałęzi przemysłu w regionie.

O atrakcyjności powiatu oświęcimskiego decyduje również to, że na jego terenie znajdują się specjalne strefy aktywności gospodarczej: Miejska Strefa Aktywności Gospodarczej Nowe Dwory w Oświęcimiu, Miejska Strefa Aktywności Gospodarczej w Chełmku oraz Strefa Aktywności Gospodarczej Małopolski Zachodniej w Zatorze.

Powiat oświęcimski to także zagłębie ryb słodkowodnych, głównie karpia. Tradycje jego hodowli na tych terenach sięgają XIII wieku. Przyrodniczą atrakcją powiatu jest „Dolina Karpia”, znajdująca się w okolicach Zatora

Liczba przedsiębiorstw w powiecie oświęcimskim

W skład Partnerstwa na rzecz świadczenia usług dla inwestorów pozyskujących kadry oraz usług outplacementowych wchodzą następujące instytucje z powiatu oświęcimskiego:

PUP Wadowice

UM Oświęcim

UG Oświęcim

UM Zator

UM Chełmek

UG Polanka Wielka

UG Kęty